語言:
族語讀本編譯
(1)104年《小王子》族語讀本
繪本模式
wawa no hongti
小王子
阿美語
翻譯者:林茂德 Namoh Mayaw老師
Yo ^nem ho ko mihcan i mamang, sahto o kilakilangan ato 'oner fa^o ko miharatengan. onini a renaf i, o sa'ayaway a mirenafan ako i 'orip no mako:
六歲的時候,我對叢林和蟒蛇充滿了想像。這是我人生的第一幅畫:
panengneng han ako ko mato'asay to nini a renaf a milicay matalaw kamo haw. paca'of sa cangra i takowanan, o maan ko katalawan to kafong? orasaka renafen ako ko faco^ no nini a renaf:
我把畫拿給大人看,問他們會不會感到害怕。結果每個人都反問我,帽子有什麼好怕的呢?於是我只好把它的內部畫出來:
aka pirenaf tonini awaay ko poc a faco^ sa ko mato'asay i takowanan, kao ingelis, 'osina' ato no sofal ko sasa'icelen a minanam saan. orasaka caayto ko mirenafay ko tayal ako, malaminanamay a parakat to hikoki, saka o parakatayto to hikoki ko tayal ako.
大人叫我不要畫這些沒用的圖,好好學習英文、數學、地理這些有用的科目。所以我後來沒有成為畫家,而是去學開飛機,成為飛行員。
'ayaw no ^enem a mihcaan, macicih ko hikoki matefad i Sahala a tafotafokan a pala^, sakimokimol sato kako a misanga' itiya. lafii sato foti' sa kako i tafotafokan, dafak sato caay kafanafana' i fahal ira ko mipalalay i takowanan a ka^mangay sowal sa: padangen kako a mirenaf to siri saan.
六年前,我在撒哈拉沙漠發生了意外。飛機故障了,我只能想辦法自己修理。 晚上我睡在沙漠裡,沒想到,第二天早上,竟然有人把我叫醒。有個小朋友對我說:「幫我畫隻羊。」
hatiniay a lafin caay ho pirenaf kako to siri, maanen o longoc noya kamangay renaf han ako, nikawrira "na'ay kako to iraay ko cu i tiyad a 'oner, o siri" ko han ako saan kora wawa. kinapinapi:na kako a mirenaf, caay katama i faloco' ningra. makalah kako a misasanga' to hikoki ako, saka pacefa^ hana ako a mirenaf to hako a pafeli cingra, ya ini i lalafo ko siri han ako, oyanan i salipahak sa cingra.
我從來沒有畫過羊,只好又畫了我的第一幅畫,結果他說:「不行!我不要肚子裡有一頭大象的蟒蛇,我要一隻羊。」 我畫了幾次,他都不滿意。 我急著修飛機,所以亂畫了個箱子給他,跟他說羊就在裡面,沒想到他很滿意。
siroma koni a wawa, oyanan saka wawa no hongto han ako a mitahidang cingra.
這小孩是個很特別的人,後來我都稱呼他為小王子。
oya to i mafana'ay to kako, onini a wawa i nai mara:ayay a mimingay a 'oriraw a tayni, onini a 'oriraw i kaka no tireng nira ka tata'ang. nikawrira, yo siwkayen ako a paratoh i mato'asay to demak nonini a wawa i, awa ko pakaso'linay to sowal ako. saka ikorto i pasowal han ako ko tao, onini a wawa no hongti i napakayniay i B612 a mamangay a 'oriraw a tayni han ako, onini a 'oriraw i itini i 1909 a mihca a mahapinang a ma'araw. pakayni i sa'osi a mihapinang ko mato'asay to saka cipoc no hekal.
我後來才知道,小王子是從一個很遠的小星球來的,那個星球比他的身體大不了多少。 但是當我這樣跟大人介紹他的時候,沒人相信我說的話。所以我後來都告訴別人,小王子是來自B612小行星,這個小行星是在1909年被觀測到的。 大人們只能從數字來瞭解世界的意義。
mana'on koni a wawa no hongti to pinalengaw no 'oriraw ningra. ira ko cecay matokaay a tamdaw i roma^ a 'oriraw, mapawan cingra a milosimet to materakay a kakot no ta'ngay a kilan, onini saka malakatalawan to i ikor ko demak:
小王子對他行星上的各種植物很小心。有一次,別的星球上,有個懶惰的人忘了清理掉大樹的種子,造成了可怕的後果:
oya mipadangan ako a mirenaf a siri i, sanga'ay sarahkir sa kaenen niira ko kakot noya ta'angay a kilang. nikawrira pa'ayaw sa ko faloco' a marawraw, kaenen no siri koya mikoy a hana hokini sa cingra a marawraw. milicay cingra i takowanan, oya cika^ noya mikoy a hana i mana'ay a pakapidipot ciiran a caay ka kaen no siri hakiya saan a milicay. oya kako i misanga' to hikoki, paca'of han ako: " o cika^ no mikoy a hana i awaay ko epoepoc, awaay ko limaw ako, aka picara^ i takowanan".
我幫他畫的羊,可以吃掉大樹種子,這讓他很開心。但是他也擔心,羊會不會吃掉玫瑰花。 他問我,玫瑰花的刺能不能保護它不被羊吃掉。我忙著修飛機,就跟他說:「玫瑰花的刺一點用都沒有,我有正事要忙,不要拿這種不重要的事來煩我。」
rarom sa cingra a pasowal: " ano ira ko cima a tamdaw i nikalopet no fo'is, olahen ningra ko dengan a cecay a mikoy a hana, o pinengneng ningra toya malopetay a fo'is i o malemedayto. nikawrira ano kaenen no siri koya mikoy a hana i, o mamapadeng koya polong no fo'is, caay ka samaanay konini a demak sa kiso!" 'afofo han ako a mihinom kora wawa no hongti to rarom ako, ta padangen ako cingra a mirenaf to cakar no ngoyos no siri niira.
他難過地說:「如果有人在千萬顆星星中,愛上了一朵獨一無二的玫瑰花,他光是看著那些星星,就會感到無比幸福。但是如果羊跑去把那朵花吃了,對他來說,就好像所有的星星一下子全部熄滅了,你竟然覺得這不重要!!」 我難過地抱著小王子安慰他,幫他的羊畫了一個嘴罩。
i 'oriraw noya wawa no hongti i, ira ko cecay a mikoy a hana. saromi'ami'ad sa cingra a miasik toya 'oriraw, fotfoten ningra ko ma'itay a kakot no ta'angay a kilang, losimeten haca ningra ko kacang. mamang koya kacang ningra, madeng pitangtangan to fita'ol. katangasaan to i lafii i o kalas ko sapitahpo^ ningra toya mikoy a hana.
小王子的星球上,住著一朵玫瑰花。他每天幫打掃星球,拔掉大樹的種子,清理火山。 他的火山很小,可以用來煎蛋。 到了晚上他會用玻璃罩保護玫瑰花。
tona mamiliyas toya 'oriraw i, solinga'en ningra a mipananom kora mikoy a hana ta tahpo^en ningra to kalas, ta sowal han ningra:" 'arayom" hana ningra a palicay. paca'of sa kora hana: " 'arayom. pateli^ han i fari'ingan kora satahpo^, caay ka olah kako a tahpo^en. ano mangalay kako a masasifana' to 'adipangpang i hadidi han ako ko pikayakay no kakloy i tatirengan ako. caay ka talaw kako to ’adipangpang, iraay ko sakorahos ako. " roharohen ningra koya wawa no hongti a papiliyas, onini i o talaw ningra a ma'araw ko nika ci losa’ ningra.
要離開星球時,他幫玫瑰花澆水,罩上玻璃罩,跟她說:「珍重再見。」 花兒跟他說:「再見了。把罩子放一邊吧,我不想用它了。如果我想認識蝴蝶,就得忍受毛毛蟲爬在身上。我也不怕野獸,我可是有爪子呢。」 她催促小王子離開,其實是害怕他看到她流眼淚的樣子。
paso'lin kako to nini a wawa no hongti nikidiyadiya' to nika fer no 'ayam a malalinah a masadak. mita'lif cingra to adihayay a 'oriraw, malitemoh ningra ko masamaamaanay kakahemekan a tamdaw.
我相信小王子是利用一群侯鳥遷徙的機會跑出來的。他路過很多個小星球,遇見各種有趣的人。
ira ko cecay a hongti maro'ay i cecay a 'oriraw. tahira konini a wawa no hongti i, palimo'oten no hongti cingra to sapitengedaw a maro' tonini a 'oriraw. caay tengitengilen noya wawa no hongti cingra, misinanot to sapiliyasan, saka olilito piliyas han no hongti cingra.
第一個星球上住著一個國王。小王子到了以後,國王就命令他留在星球上。小王子不理他,準備離開那裡,於是國王就命令他離開。
tayra cingra i sakatosa a 'oriraw i sahto o pa'irayay a tamdaw ko maro'ay itira. longocen ningra koya wawa no hongti papitefengen ko kawili to kawanan a kamay han ningra. do^do^ han noya wawa no hongti a mihaen ko demak, sowal sa cingra: " aray ko pitepatepa' iso, wata: ko pita'ong iso i takowanan" sanay.
第二個星球上住著一個愛慕虛榮的人。他請小王子用左邊的手碰一下右邊的手。小王子照做以後,他就說:「謝謝你的掌聲,你真的很崇拜我。」
tayra cingra i saka tolo^ a 'oriraw i sahto o malasangay ko itiraay, saromi'ad sa a mali^poh. o saka lasang ningra i o sapipawanaw ningra to kakangodo^an a demak, nawhani mafana' cingra o kakangodo^an ko saromi'ad sanay a malasang.
第三個星球住著一個酒鬼,整天喝酒。他喝酒是因為想要遺忘。他想遺忘他的羞恥,因為他覺得整天喝酒很可恥。
tayra cingra i saka spat a 'oriraw i sahto o pali'acaay a tamdaw ko maro'ay itira. saromi'ad sa cingra misa'osi ato misorit to li'aca. caka patot a misa'osi cingra to fo'is i kakarayan, sowal sa cingra ningraay a ma'min kora fo'is.
第四個星球住著一個生意人。他整天在數數和計帳。他不停地算著天上的星星,說那些星星都是他的。
tayra cingra i saka lima a 'oriraw i ira itira ko milongoday to dawdaw a tamdaw. to dadayadaya longoden ningra ko dawdaw i lalan, o dafak i padengen ningra. tona miming konini a 'oriraw saka narikay a maringer, orasaka cecay a romi'ad i mato cecay a hon no tatokian ko kako'daw no romi'ad. saka roray sa cingra a milongod ato mipaneng to romi'ami'ad.
第五個星球住著一個點燈的人。每天晚上他把路燈點上,早上再熄滅它。由於星球很小,又轉得很快,所以那裡的一天只有一分鐘這麼長。點燈人就辛苦地不斷點燈、熄燈。
saka enem a 'oriraw i ira itira ko cecay tada o mafana'ay tono serana' a tamdaw. sahto o ngangan no sera lotok sa'owac ko masoritay i codad ningra. sowal sa cingra: "o serana' a tamdaw i caay pisorit to kalodemak no aniniay, deng o caayay kafalic a lotok ato riyar ko misoritan". mitengil konini a wawa no hongti i sowal sa, o hana i caay ka tahiraw ko nika ira, saka marawraw ko faloco' ningra.
第六個星球住著一個地理學家。他的書裡記錄了很多地方的名稱,包括山和河流的名字。他說:「地理學家不記錄短暫出現的事物,只記錄不會改變的山和海洋。」小王子聽到他說,花是短暫出現的事物,感到很擔心。
tangasa konini a wawa no hongti i saka pito a 'oriraw i. o ta'angay konini a 'oriraw, ira itira ko cecay noli' safaw cecay a hongti to maro'ay, pito a patek ko mafana'ay to serana' a tamdaw, siwa a polo' a memang ko mipatiyamay a tamdaw, pito li'an a memang ko malasangay a tamdaw, tolo^ a 'ok ko pa'irayay a tamdaw, polong no tamdaw noya 'oriraw i tosa polo' a 'ok a tatamdawan. i'ayaw no pikingkiw no tamdaw to dingki i, madeng spat polo' ira ko enem a memang no tamdaw to mamilongod to dawdaw i lafiifii ta ta^ngad ko dadaya.
小王子到的第七個星球是地球。那是一個很大的星球,在那個星球上住著一百一十一位國王,七千個地理學家,九十萬個生意人,七百萬個酒鬼,三億個愛慕虛榮的人,一共大約有二十億個大人。 在人們發明電力之前,地球需要有四十六萬個點燈人才能維持夜晚的照明。
yo tahira i 'oriraw koya wawa no hongti i, malitemoh ningra ko cecay mato kimay a 'oner. licay sa kora 'oner i cingraan: " ano hakowa:ay a romi'ad ma'ilol kiso to 'oriraw iso i, nga'ay padangen ako kiso " sanay.
小王子剛到地球時,在沙漠裡遇到一條金色的蛇。那條蛇對他說:「如果有一天你非常想念你的星球,我可以幫你。」
ma^min ningra a makicaw koya tafotafokan, ta tahira cingra i ciloma'ay a pala^. itiya i ma'araw ningra ko pahanaan, sapahka' sa cingra. nawhani ira itira ko limaay a patek a hahanaan no mikoy, malecad ko lengaw naira. rihateng sa koya wawa no hongti: " cecayay koni a hana no mikoy nasa kako, eneng hanaca malo mako to a ma^min konini a hana ato toloay a kacang a lotok, nikawrira onini i caay ko saka tadamaan no mako o wawa no hongti." saharaharateng sa i, tihfa^ sato cingra i cisemotay a sera a tomangic.
他穿越了整個沙漠,才終於到了有人居住的地方。 小王子看到一個花園,嚇得說不出話來。那裡竟然有五千朵玫瑰花,全都長得一樣。 小王子想:「我以為我的玫瑰花是獨一無二的,沒想到她很平凡,我擁有那朵花,和三座火山,但是這一切並沒辦法讓我成為一個偉大的王子。」 想著想著,他就趴在草地上哭了起來。
itiya i ira a masadak ko koyo^. pasowal sa koya wawa no hongti: "mararomay kako, pacafayen kako a misalama^". paca'of sa koya koyo^: " na'ay kako a malacafay tisowanan a misalama, nawhani caay ho pananamen papihakelong kako. nengneng sa kako i tisowanan o cecay no kalowawa kiso, minengneng kiso i takowanan i o cecay no kalokoyo^ kako. ano papinanamen iso kako a mihakelong i wa masasiti'er kita. ano kako to i, dengan kiso awaayto ko roma^ to saka nga'ay, ano kiso to i mahaenayto dengan kako awaayto ko roma^ to saka nga'ay iso".
這時候狐狸出現了。 小王子說:「來陪我玩吧,我現在好傷心。」 狐狸說:「我不能跟你玩,我還沒有被馴服。對我來說,你只是一個普通的小男孩,對你來說,我也只是一隻普通的狐狸。如果你馴服了我,我們就會互相需要。對我來說,你將會成為獨一無二的,對你來說,我也會成為獨一無二的。」
pasowal sa koya wawa nohongti: " awaay ko limaw no mako, mangalay kako a mafana' to 'alomanay a widang". paca'of sa koya koyo^: "awaayto ko limaw no aniniay a tamdaw a mihapinang to kalodemak. tadek sato a mi'aca i patiyamay to mama'aca a maamaan. nikawrira itini tona hekal i awaay ko pa'acaay to widang a patiyamay. saka awaayto ko widang no tamdaw ". toromi'ami'ad i palimaw han noya wawa no hongti a minengneng koya koyo^, saka nanam sato koya koyo^ i cingraan.
小王子說:「我沒有足夠的時間,我想要去多認識一些朋友」 狐狸說:「現在的人不再有時間去瞭解任何事情。他們總是到商店去買一些現成的東西。可是世界上沒有商店是在賣朋友的,所以人們就不再擁有朋友。」 小王子每天在固定的時間去看狐狸,就這樣,他馴服了狐狸。
yo mamiliyas to i, ocoren no koyo^ cingra a talapahanaan a mirikor a minengneng toya mikoy a hana. yo ma'a raw noya wawa no hongti koya mikoy a hana i, ira ko siromaay a cinais no faloco' ningra. pasowal han ningra cangra: " caay ka matiya o mikoy a hana ako kamo, awaay ko cecacecay a tamdaw to papinanamay tamowanan, awaay ko cecacecay a tamdaw kinafalahay to saki tamowanan. ano cecacecay ko mikoy a hana ako i, i kaka namo ko nika tadamaan. solinga'en ako a mifosfos to nanom, tahpo^en ako to kalase, alaen ako ko mikafitay i tireng ningra a kakeloy, tengi:l han ako ko sowal niira, o mikoy a hana ako ciira".
離別的時候到了,狐狸要他去花園裡再看一次玫瑰花。 小王子再次看到玫瑰花以後,心裡有了完全不同的感覺。 他對他們說:「妳們一點也不像我的玫瑰花,沒有人馴服過妳們,沒有人為妳們付出。我的玫瑰花,雖然只是一朵,就比妳們全部更重要。我為她細心灌溉,為她蓋上玻璃罩,為她除去身上的毛蟲,靜靜聽她說話,她是我的玫瑰花。」
liyasen no wawa no hongti koya koyo^, pasowal sa ko koyo^ i cingraan: " arayom, tadamaanay a demak i, caay ka 'araw no mata a nengnengen, deng o faloco' ko paka'araway. tona masarocod ko emin no romi'ad iso i mikoy a hana no miso, saka malatadamaanay ciira ".
小王子跟狐狸道別,狐狸對他說:「再見了,真正重要的東西,用眼睛是看不到的,只有用心才能看到。正因為你把時間投注在你的玫瑰花上,所以她才變得如此重要。」
yo ma^minto ako a mitengil ko kitoh noya wawa no hongti i fatad no lalan i, o saka falo^to a romi'adan kako na matefad, itiya i ma^minto ako ko sarikoray a tera' a nanom a nanomen. malacafay kako ato wawa no hongti i tafotafokan a pala^, mikilim kami to cecay a tefon. yo romakat i, fahal masefad ko to'man, masadak ko fo'is.
當我聽小王子說完這一路上的故事時,是我發生意外的第八天,那時我的最後一滴水也喝完了。 小王子和我一起走在沙漠裡,我們要去尋找一口井。 走著走著,天色漸暗,星星出來了。
ca'ngaw sa pasikakarayan koya wawa no hongti a minengneng, pasowal i takowanan: " makapahay ko fo'is, nawhani ira itira ko caayay ka 'araw no mita a hana " saan. co'koy sa cingra a minengneng to nika tedi no folad i tafok, sowal sa: " kapahay ko tafok, nawhani masimed i cowa ko tefon ". raka:t yo saan kami i, fahal kaniharanto matama niyam ko cecay a tefon.
小王子抬頭看天空,然後對我說:「星星是很美的,因為上面有一朵我們看不見的花。」 他又低下頭看著月光照著的沙漠,說:「沙漠是很美的,因為某個角落裡,藏著一口井。」 我們繼續走著,終於在天亮時發現了水井。
toya dadaya, saka cecayto a mihca koya wawa no hongti a tahini i 'oriraw. mipatala^ to cingra ao nini a romi'ad ko pinokayan, dokdok han ako minengneng i malalicay cingra ato ya matokimay a 'oner. kalifoti'anto, mafana'ay kako o mamasadak koya wawa no hongti.
那天晚上,是小王子到達地球滿一年的時候。他準備利用這個特別的時間回去,我隱約看見他和那條金黃色的蛇在講話。 夜晚來臨,我知道小王子赴約去了。
mata'lifayto ko enem no mihcaan, caayto ka 'araw ako koya wawa no hongti. ini i faloco' ako ko sarikorayto a sowal ningra i takowanan sowal sa: " lafii, yo mica'ngaw kiso a pasikakarayan i, ira kako a maro' i cecay noya fo'isan, itira kako toya fo'isan a matawa, ano miso a harateng i mato matawaay a ma^min kora fo'is. oya malomisoay a fo'is i, sahto o matawaay".
六年的時間過去了,我再也沒有看見過小王子。 我記得他最後跟我說的話是這樣:「夜裡,當你望著天空時,因為我住在其中一顆星星上,因為我在那顆星星上笑著,那麼對你來說,彷彿所有的星星都在笑。你所擁有的星星,就是會笑的星星。」
o idang ako a ma^min ma'araw haca namo kako, tona ma'orip ho a minokay i tada o malemeday, nikawrira o mararomay ko faloco' ako. na padangan ako a mirenaf ko cakal no siri noya wawa no hongti, nikawrira mapawan kako a mirenaf to safaket. saka samaamaanen ningra i caay kanga'ay a mapacakal ko ngoyos nora siri. harateng sa kako, makaenay nora siri koya hana hokini? o roma i miharateng kako, to dadayadaya tahpo^en noya wawa no hongti to kalase koya hana, anoca i solinga'en ningra ko siri. yo saan kako a miharateng i, sedi sa a matawa ko ^min no fo'is. roma i sacinais sa kako, ano hakowaay mapawan ningra a mitahpo^ to kalase i awato kiya. maharateng konini i, mato o losa'to a ma^min ko fo'is i kakarayan.
我的朋友們再次看到我,都對我能活著回來感到幸運,然而我的內心其實很悲傷。 我曾經幫小王子的羊畫過嘴罩,但是我忘了幫他畫上皮帶。他怎樣也無法幫羊戴上嘴罩。 我心裡常常想,那隻羊會不會把花吃掉了呢? 有時候我會想,小王子每天晚上都會用玻璃罩把花保護好,他也一定會把羊管好。這麼一想,所有星星就對我溫柔地笑了。 有時候我又會覺得,萬一他哪天疏忽了,忘了蓋玻璃罩,那可就慘了。想到這裡,天上的星星全部都化成了淚珠。
kamo tono namo i malecaday a maolahay toya wawa no hongti, ira toya maraayay a 'oriraw, ira koya kafokilan ita a siri, a latek kaenen niira kora mikoy a hana, ano ca i caayto ka kaen niira, kalomaamaan itini i hekal i mafalicay caayto ka lecad. ca'ngawen ita ko fongoh pasikakarayan, haratengen makaenay noya siri koya hana, ano ca caay ka kaen? itiya i mahaping namo, kalomaamaan i caayto ka licad.
對你們這些同樣喜歡小王子的人來說,在某個遙遠的星球上,有一隻我們並不認識的小羊,牠或許吃了玫瑰花,或許沒有,世界的一切都會因此變得完全不同。 請大家抬頭看著天空,心裡想著,小羊究竟吃了花,還是沒有吃了花?這時候你們就會發現,一切都變得不同了。
-完-
(2)研究報告




(3)成果發表會簡報
(4)成果發表會背板